To takie proste!
Miejskie Przedszkole Nr3 w Zambrowie
Strona głowna  /  Publikacje
Publikacje
           Warto to wiedzie  
 
                       
Małe formy teatralne
 
 
 

Silna wrodzona potrzeba fikcji i fantastycznego przekształcania rzeczywistego świata, tęsknota dziecka do tego, aby czynnie uczestniczyć w wielkiej, fantastycznej przygodzie stanowi wdzięczne pole do kształtowania wielu pozytywnych cech charakteru: wrażliwości estetycznej, moralnej, społecznej.

Należy zastanowić się:
-Jak organizować i wykorzystywać różnorodne sytuacje w przedszkolu dające dzieciom jak najwięcej okazji do wypowiadania siebie w twórczości werbalnej, muzycznej i ruchowej;
-Jak rozwijać naturalną spontaniczną aktywność dziecka;
-Jak kierować procesem wychowawczym, żeby zadania stawiane dzieciom były na miarę ich możliwości, a pokonanie ich kończyło się sukcesem;
Zadaniem nauczycieli jest szukanie ciekawych metod i form pracy, które będą uczyć:
- nawiązywania werbalnych kontaktów z rówieśnikami,
- dostrzegania dobra i zła oraz potrzeb innych ludzi,
- okazywania radości i smutku,
- rozwiązywania konfliktów itp..
Wiele takich walorów mają małe formy teatralne (sceniczne) będące dla dziecka początkiem prawdziwych wewnętrznych przeżyć artystycznych.
Są to różnego rodzaju:
- zabawy naśladowcze (np. naśladowanie głosu i sposobu poruszania się zwierząt, ptaków, pojazdów lub ludzi);
- zabawy tematyczne (zabawa w dom, pocztę, szpital itp.)
- inscenizowanie ruchem wierszy, piosenek;
- inscenizowanie opowiadań, bajek i innych utworów literackich.

Dzieci je bardzo lubią, bo umożliwiają im zaspokojenie potrzeby ruchu, przemawiają do wyobraźni, stwarzają atmosferę radości. Pomagają rozwijać osobowość dziecka pod względem umysłowym, zdrowotnym, emocjonalnym i społecznym. Rozwijają wyobraźnię i myślenie, ułatwiają orientację w czasie i przestrzeni, kształcą mowę dziecka pod względem artykulacyjnym i słownikowym. Wpływają na podnoszenie sprawności ruchowej, doskonaląc i harmonizując ruchy dzieci. Stwarzają możliwość rozładowywania napięć psychicznych, uczą komunikowania się ze sobą. Rola rozmaitych form teatralnych jest w pełni rozumiana przez nauczycielki. Nieco więcej uwagi należałoby poświęcić planowaniu pracy, organizowaniu i pełnemu wykorzystaniu do organizacji zabaw oraz przygotowaniu dzieci do np. inscenizacji bajek, wierszy czy innych utworów literackich. Często bowiem inscenizacje są organizowane z intencją "na konkurs", "na koniec roku i wiążą się z rozdaniem ról na "fiszkach" do domu lub też "bezrozumnym powtarzaniem za nauczycielką". Takie przygotowanie utworów zatraca spontaniczność i radość dzieci, gubi po drodze całe bogactwo walorów, które powinny służyć określonym celom, bo zostały wyparte przez cel nadrzędny jakim jest pozytywne zaprezentowanie się rodzicom lub jury. Żeby uniknąć spłycenia roli małych form teatralnych, wyzwolić aktywność i spontaniczność "ekspresji teatralnej", musimy zdać sobie sprawę z nie tylko z podstawowych warunków, które musimy spełnić, ale również trudności, które dzieci napotykają obcując ze sobą, jak również odtwarzając pewne role. Jedną z takich trudności jest "wyrażanie uczuć" postaci, w którą się dziecko wciela. Trzeba ukazywać dziecku różnicę między mówieniem o uczuciach a oddaniem ich całą swoją postacią: wyrazem oczu, twarzy, gestem, posługując się dźwiękiem, muzyką, brzmieniem głosu. Można dopomóc dzieciom stosując różne zabawy w rozpoznawanie i rozumienie uczuć i nastrojów, np. oglądanie obrazków ukazujących dzieci, które płaczą, śmieją się, są smutne itp., rozmowy na ten temat.

Przykłady zabaw wyrażających uczucia:
-Dziecko wychodzi z sali, pozostali umawiają się, jakie uczucia będą wyrażać mimiką twarzy, całym ciałem, ale bez słów (lęk, strach, smutek, dumę, ciekawość, złość itp.
-Maska - uczestnicy w siadzie po kolei za pomocą mimiki wyrażają jakieś uczucie (zabawa toczy się aż "maski" obiegną cały krąg).
-Odbiorca dobrych myśli - dzieci siedzą na obwodzie koła, a w środku jest kamyk -"odbiorca dobrych myśli". Nauczycielka zachęca do ciszy - i myślenia o czymś dobrym, przyjemnym. Sama siedzi między dziećmi i mówi "teraz tobie przesyłam dobre myśli". Na zakończenie pyta "co odczuwaliście?" Początkowo dzieci mówią niewiele, potem więcej.
-Prowadzenie niewidomego - dzieci w parach lub trójkch, jedno z dzieci zamyka oczy (jest niewidome), musi zaufać innym. Potem musi opowiedzieć co czuło, czy się bało (ma prawo odmowy).

Zabawy i ćwiczenia rozwijające wyobraźnię:
-Rzeźbiarz - pary, jedno dziecko jest plasteliną (bierne), a drugie je modeluje ( zmiana ról);
-Manekin - pary, jedno dziecko ustawia drugie (znika nieśmiałość i zahamowanie przez dotykanie drugiego dziecka), wyostrza się też uwaga, by nie sprawić mu przykrości.
-Tworzenie obrazów ze słów - marsz w kole, na sygnał pierwszy słowny "jesteśmy pacynkami", "żabkami", "konikami" - dzieci tworzą postać ruchem, mimiką, chodzeniem itp.
-Pomnik - dzieci chodzą, gdy gra muzyka, gdy cisza tworzą pomnik.
Dzieci w wieku przedszkolnym miewają rozmaite trudności wyrażania słowem uczuć czy nastrojów. Czasami mówią niezrozumiale ze względu na niesprawne narządy artykulacyjne, na brak umiejętności „operowania” głosem np. mówią zbyt głośno lub zbyt cicho, monotonnie, bez intonacji itp..

Przykłady ćwiczeń do wprowadzenia - ułatwiających posługiwanie się głosem:

- wymawianie samogłosek na jednym wydechu;
- wymawianie sylab na jednym wydechu np. ma, me, mi, itp.;
- wymawianie sylab szeptem, cicho, głośno;
- mówienie wargami (bez głosu, pozostali uczestnicy odgadują));
- mówienie samogłosek szeptem, głośno do krzyku

Należy stosować również zabawy rozwijające sprawność ruchową: gibkość, estetykę poruszania (przy muzyce, akompaniamencie instrumentów perkusyjnych np. zabawa przy bębenku, marsz z przeszkodami.
Podane wyżej przykłady zabaw, ćwiczeń umożliwiają wszystkim dzieciom pełne swobodne ich uczestnictwo w zabawach "całym sobą". Odgrywanie ról może przynieść uczestnikom satysfakcję, jeśli przebiega w atmosferze swobody, zaufania. Dlatego nauczyciel nie może pouczać i oceniać. Zabawy powinny angażować wszystkie dzieci. Podane przykłady należy stosować we wszystkich grupach wiekowych dla wyzwolenia spontaniczności, otwartości, aktywności.
Po etapie zabaw i ćwiczeń przygotowując inscenizację utworu należy pamiętać o pewnych stałych elementach i warunkach, które powinny być również spełnione.
Są to:
-zainteresowanie i zapoznanie dzieci z utworem;
-przeprowadzenie z dziećmi analizy treści (charakterystyka występujących postaci, wymowa moralna);
-uczestniczenie w przygotowaniu scenografii;
-dokonanie wyboru ról;
-samodzielne, twórcze odtwarzanie treści utworu.
Odmianę "zabawy w teatr" może być przedstawienie kukiełkowe, gdy dzieci będą posługiwać się gotowymi kukiełkami lub wykonanymi samodzielnie.

Sposoby wykorzystania tekstu literackiego do zabaw w teatr.
Nauczycielki przedszkola poświęcają wiele starań, aby od najwcześniejszych lat dzieci polubiły książki. Metody kontaktowania dziecka z utworami literackimi w przedszkolu są związane z różnymi formami jego aktywności. Małe dziecko nie ma jeszcze dystansu wobec przekazywanych mu treści książek, świadomości rodzaju i gatunku literackiego, z jakimi się styka, w sposób bardzo spontaniczny i naturalny uczestniczy w opowiadanych wydarzeniach.
Swoje przeżycia związane z utworem wyraża w ruchu, zabawie, śpiewie. Te cechy dziecięcego odbioru treści literackich w pewnym stopniu określają sposoby pracy z książką. Innym rodzajem zabawy związanej z książką jest inscenizacja, polegająca na odtwarzaniu treści słowem i ruchem. Aby inscenizacja osiągnęła zamierzony cel, dziecko musi w niej czynnie uczestniczyć np. naśladować postać, wydawać odpowiednie dźwięki po prostu "grać rolę". Rola dziecka w inscenizacji jakiegoś utworu różni się w zależności od formy inscenizacji, do których należy zaliczyć: teatrzyk kukiełek, teatrzyk cieni, dziesięciu palców, kartonikowy teatrzyk masek czy też teatrzyk klasyczny. Rola dziecka różni się też od jego predyspozycji i wyboru "roli", a nad tym musi czuwać nauczyciel. Poprzez wnikliwą obserwację dzieci w danej grupie nauczyciel będzie wiedzieć o mniej lub bardziej zdolnych dzieciach, które mają zaburzony rozwój osobowości i z którymi są kłopoty wychowawcze. Będzie też wiedział o talentach, ukrytych zdolnościach czy specyficznych umiejętnościach, które wykorzysta mądrze, by stworzyć małą teatralną rodzinkę. To nauczyciel musi mądrze dobierać scenariusze, by sprawiedliwie i bez wywoływania zazdrości obdzielić wszystkich rolami i funkcjami. A dzieci zagrają wszystko: drzewa, ptaki, wiatr, rzekę, ale najchętniej chcą grać ludzi zwłaszcza postaci pozytywne, tajemnicze, przywódcze. Trzeba się solidnie napracować, żeby dzieci zrozumiały, że ostatnio planowane role albo postaci negatywne też trzeba zagrać i mogą być one atrakcyjne i satysfakcjonujące dla odtwarzających je.
Walorem wszystkich scenek powinien być łatwy język i krótkie dialogi, bo stwarza to możliwość szybkiego zapamiętania i odtwarzania tekstu. Prosta fabuła utworów pozwala na swobodną interpretację, w trakcie której, bez uszczerbku dla sensu utworu dziecko może wpleść własne myśli i słowa, a jest to zgodne z koncepcją współczesnego teatru dziecięcego, gdzie odchodzi się od takiego pojęcia jak "nauka tekstu".
 
 
 
              

Kłamstwo w wieku przedszkolnym

Kłamstwo jest zjawiskiem nagminnym wśród dzieci jak i dorosłych. Jest jednym z problemów wychowawczych. Dzieci w wieku przedszkolnym bardzo często fantazjują, lubią opowiadać nieprawdopodobne historie. Obdarzone są one bujną wyobraźnią, potrafią zmyślać różne fakty i zdarzenia, które nie zachodziły w rzeczywistości. Inspiracją dla tych opowieści są obejrzane filmy, bajki czy opowiadania fantastyczne, których wysłuchały. Są to po prostu wytwory fantazji marzeń i wyobraźni dziecka.

Pierwsze kłamstwa mogą pojawić się już ok.3 roku życia. Są one zazwyczaj naiwne, bardzo proste, spowodowane chęcią wprowadzenia dorosłej osoby w błąd w celu uzyskania korzyści, nagrody lub uniknięcia przykrości np.: dziecko nie chce się myć czy też jeść i wymyśla, że go boli brzuch itp. Wprawdzie są to małe kłamstwa, ale jeżeli dziecko zauważy, że takie zmyślanie przynosi mu korzyści to coraz częściej będzie wykorzystywać je w swoim postępowaniu.

Dzieci 5-6 letnie potrafią już w sposób zaplanowany wprowadzić drugiego człowieka w błąd. Prawie w każdej grupie przedszkolnej znajdzie się tzw. mistrz kłamstwa, który potrafi zmyślać w taki sposób, że dorosłym trudno stwierdzić czy kłamie czy też mówi prawdę. Dzieci te obdarzone są dużą fantazją, pomysłowością oraz posiadają bogaty zasób słownictwa.


Przyczyny kłamstwa:
- naśladownictwo dorosłych,
- strach-dziecko boi się surowej kary za przewinienia lub po prostu za niespełnienie wymagań,
- wstyd,
- rodziny w których dziecko nie czuje się ważne i szanowane, rodzice lekceważą problemy dzieci tłumacząc, że nie mają czasu lub są zmęczeni,
- choroba w rodzinie- dominacja osoby chorej.
Zwalczanie kłamstwa u dzieci polega najczęściej na stosowaniu surowych represji, co w rzeczywistości może jeszcze bardziej nasilać to zjawisko.


Okoliczności kłamstwa:
- lęki i obawy w życiu dziecka,
- nadmierne wymagania wobec dziecka,
- niezgodność lub niestałość wymagań wobec dziecka,
- konflikty norm postępowania i wzorów osobowych z jakimi spotyka się dziecko.


Właściwe postawy rodziców sprzyjają kształtowaniu się u dzieci pożądanych zachowań. Do takich postaw zaliczamy:
- akceptacja dziecka
- współdziałanie z dzieckiem
- dawanie dziecku rozumnej swobody
- uznanie praw dziecka.


Niewłaściwe postawy rodziców powodują ujemne skutki wychowawcze. Do takich należą:
- postawa odtrącająca
- postawa unikająca
- postawa nadmiernie chroniąca
- postawa nadmiernie wymagająca.

Jaki styl wychowania funkcjonuje w rodzinie, taki również zaczyna funkcjonować w zachowaniu dziecka.

Mówienie prawdy zapewnia zgodne współżycie oraz zaufanie bez którego trudne byłoby codzienne życie człowieka.

 

 

 
 

Jolanta Burak

                          

 Wpływ rodziny na rozwój dziecka

 

Rodzina jest bardzo ważnym  elementem dla prawidłowego rozwoju dziecka. Od rodziców dziecko uczy się  postaw oraz wzorów zachowań. Rodzice jako pierwsi zaspokajają potrzeby dziecka, uczą je jak należy to czynić. Tylko mądry rodzic potrafi wnikliwie poznać swoje dziecko i systematycznie je obserwować. Od stopnia zrozumienia i zaspokojenia potrzeb dzieci przez rodziców zależy ich późniejszy rozwój umysłowy, emocjonalny i społeczny.

Współczesna rodzina jest podatna na wiele negatywnych wpływów otoczenia. Aby dziecko wyrosło na mądrego człowieka, rodzice powinni już od najmłodszych lat stosować  odpowiednie metody wychowawcze. Przedszkole ma szanse uzupełniać oddziaływania wychowawcze domu rodzinnego, wspierać i pobudzać rozwój dziecka, jego zainteresowania i uzdolnienia.

Zainteresowanie rodziców dzieckiem w wieku przedszkolnym jest bazą na której można budować współpracę i współdziałanie dla dobra dziecka.

Jeśli dziecko jest odrzucone, niekochane, to niekorzystnie wpływa to na rozwój jego osobowości w sferze uczuciowej. Dziecko ma słabiej rozwiniętą mowę, ma problemy ze swoim zachowaniem. Czasami nie potrafi porozumieć się z otoczeniem,  ma problemy z nauką. Dla prawidłowego rozwoju osobowości dziecka istotne jest zaspokojenie potrzeby uznania, która wiąże się z pozytywną oceną, dostrzeganiem osiągnięć, zauważeniem dobrych chęci, dobrej woli dziecka w tym co robi.

W rodzinach o prawidłowym systemie wychowawczym dziecko jest akceptowane i mobilizowane do korzystnych zachowań. Pozytywne oceny osiągnięć dziecka, jego zaangażowanie tworzą w jego świadomości poczucie własnej wartości. Negatywne oceny powinny dotyczyć tylko konkretnej sytuacji np. niewłaściwego zachowania.

Ogromną rolę dla rozwoju umysłowego dziecka odgrywa czas spędzony wspólnie z rodzicami. Zabawy, gry, wspólne wyjście na basen, spacer do parku, sprzyjają relaksowi i umacniają pożądane działania dziecka.

Troszcząc się o prawidłowy rozwój dziecka w każdej jego sferze ważne jest, aby rodzice zdawali sobie sprawę ze swoich zadań wobec dziecka.  Jego potrzeby w zakresie biologicznym, psychicznym czy emocjonalnym oraz mądre zaspokajanie ich wpłynie pozytywnie na rozwój osobowości dziecka w przyszłości.

                                                                                                                 

                                                                                                          

                                                                                                   Opracowała    Jolanta Burak 

                                                                                                                                                                                

                                                                                                                                                                                                         

 

 

 


Ostatnia aktualizacja: 2013-01-02